DOKU KAYBI ONARIMLARI: hangi durumlarda uygulanır?
Doku kayıplarının Plastik Cerrahi yöntemlerle onarılmasında amaç, dokunun mümkün olan en iyi şekilde iyileşmesini sağlarken, görünümde ve fonksiyonlarda daha dengeli sonuçlar elde etmektir. Vücutta farklı nedenlerle oluşan durumlarda Plastik Cerrahi onarım yöntemleri gerekebilir.
🔹 Cerrahi işlem sonrası oluşan doku kayıpları
Deri ve yumuşak doku tümörlerinin çıkarılması sonrası doku kayıpları oluşabilir. Geniş tümör eksizyonları sonrası veya yüz, el, ayak gibi fonksiyonel alanlardaki cerrahi işlemlerde deri greftleri veya flepleri ile onarım gerekebilir. Onkolojik rekonstrüksiyon yaptığımız durumlar ;
-
Deri kanserleri (BCC,SCC) çıkarılması sonrası oluaşn kayıpların onarımı
-
Baş- boyun tümörleri; ağız, çene , yüz bölgesindeki doku defektlerinin onarımı
-
Meme rekonstrüksiyonu : meme kanseri sonrası onarımlardır.
🔹 Travma sonrası doku bütünlüğünün bozulması
Deri ve yumuşak doku yaralanmalarında uç uca kapatılamayacak yaralarda veya fonksiyonel alanlardaki doku kayıplarında Plastik Cerrahi onarımlar gerekebilir. Yaralanmanın yerine, büyüklüğüne, fonksiyonel restorasyon gerekliliğine göre onarım tekniği planlanır. Sık karşılaştığımız durumlar;
-
Trafik kazaları, düşmeler veya kesici/delici alet yaralanmaları sonucu oluşan derin doku kayıpları.
-
İş kazalarına bağlı kopmalar veya doku kaybı yaratan durumlar.
-
Ateşli silah yaralanmalarına bağlı yumuşak doku ve kemik kayıplarıdır.
📝 Travmaya bağlı elde doku kayıpları hakkında detaylı bilgi için "Elde doku kayıpları" sayfamızı ziyaret edin.
🔹 Yanık ve Enfeksiyonlar
Derin yanıklar: Derinin derin tabakalarına inen, fonksiyon kaybına yol açan veya şekil bozukluğu yaratan yanıkların tedavisi ve deri yamaları (greft) ile onarımı
Enfeksiyonlar (Nekrotizan Fasciitis vb.): Cilt ve yumuşak dokuyu hızla yok eden enfeksiyonlar sonrası oluşan büyük yaraların kapatılması
🔹 Kronik yaralar ve Basınç ülserleri
Felçli veya yatağa bağımlı kişilerde oluşan yatak yaraları çevresindeki ölü dokuların temilenmesi ve doku kaybının onarımı gerekebilir.
Şeker hastalığı olan kişilerde kontrolsüz glukoz düzeyleri ve ayak bakımına dikkat edilmemesi sonucunda "diabetik ayak" dediğimiz yaralar açılabilir. Bu yaraların bakımı ve onarımı doku onarım teknikleri ile gerçekleştirilir.
Radyoterapi uygulanan bölgelerde radyasyon hasarına bağlı yaralar açılabilir ve rekonstrüksiyon gerekebilir.
🔹 Yara iyileşmesine bağlı sorunlar
Cerrahi ya da travma sonrası oluşan yaralardaki iyileşme sorunları için skar revizyonu gerekebilir.
Yara iyileşmesi sonrası oluşan nedbe dokusu sertleşerek veya çekinti yaparak fonksiyonel sonuçlar ortaya çıkarabilir bu durumda kontraktür açılması işlemleri gerekebilir.
📝 Yara izinde cerrahi tedavileri hakkında kapsamlı bilgi için "Skar revizyonu" sayfamıza göz atın.
🔹 Konjenital Anomaliler (Doğumsal Sorunlar)
Yarık damak- dudak , yüz yarıkları gibi doğuştan ortaya çıkan doku eksiklikleri bölgeye özel yöntemlerle uygulanır.
Doğumsal tümörler veya yapışıklıkla seyreden bazı durumlarda doku onarım teknikleri uygulanır.
DOKU ONARIMLARINDA KULLANILAN YÖNTEMLER
Doku onarım gereken bölgenin yeri, büyüklüğü, derinliği, oluşma nedeni, fonksiyonel kayıp durumu değerlendirilerek kişiye özel tedavi planı oluşturulur. Kişinin genel sağlık durumu, yaşı, tedaviye uyumu ameliyatın kapsamına karar verirken mutlaka gözden geçirilir.
1) Deri Greftleri (Deri yaması)
Vücudun bir bölümünden alınan ince bir deri parçasının açık yaraları kapatmak için vücudun başka bir bölümüne aktarılmasına deri nakli (deri yaması, deri grefti) denir. Alınan deri parçasının kalınlığına göre sınıflandırılır.
-
Kısmi Kalınlıkta (Split-Thickness) Deri Grefti: Derinin üst tabakası (epidermis) ve dermisin bir kısmı
-
Tam Kalınlıkta (Full-Thickness) Deri Grefti: Derinin tüm tabakaları (epidermis ve dermis) alınır.
📝 Detaylı bilgi için "Deri grefti nedir?" yazımıza göz atabilirsiniz.
2) Fleple onarım
Flep, sadece deri değil, altındaki dokularla birlikte (yağ, kas, damar) kan damarlarını koruyarak başka bir bölgeye taşınmasıdır.
-
Lokal Flepler: Komşu dokulardan kaydırılarak yara kapatılır.
-
Bölgesel Flepler: Vücudun daha uzak bir bölgesinden, pediküllü (damar sapı üzerinde) olarak taşınır.
-
Serbest Doku Transferi (Mikrocerrahi): Doku, kan damarlarıyla birlikte tamamen çıkarılır ve hasarlı bölgedeki damarlara mikrocerrahi yöntemlerle bağlanır. [1, 2, 3]
3) Doku Genişletici ile onarımlar
Yeterli doku bulunmayan bölgelerde, derinin altına konulan silikon cismin kademeli şişirilmesi ile komşu sağlıklı dokunun hacminin artırılması, elde edilen dokunun rekonstrüksiyonda kullanılması işlemidir. Saçlı deri yanıklarında ve meme rekonstrüksiyonlarında tercih edilen bir yöntemdir.
4) Doku gevşetme ve yön değiştirme
Yanık başta olmak üzere travma ve cerrahiye bağlı yaralarda anormal iyileşme, kalınlaşma, çekinti, büzüşme olabilir. Gevşetme ve yaranın yönünü değiştirmek için "Z plasti, W plasti " gibi doku yönünün değiştirildiği teknikler uygulanabilir.
5) Doku mühendisliği ve hücresel tedaviler
Yapay deri ürünleri, kök hücre tedavileri ve biyolojik örtüler, özellikle büyük yanıklar veya iyileşmeyen yaralarda doku onarımını desteklemek için kullanılır.
