Cilt Kanseri Riskini Artıran Durumlar
- 4 Şub 2025
- 3 dakikada okunur
Cilt kanseri, erken yakalanırsa tedavi şansı yüksek olan bir hastalıktır. Ancak bazı durumlar riski belirgin şekilde artırabilir. Güneşin ultraviyole (UV) ışınları en önemli faktör olsa da; genetik yatkınlık, bağışıklık durumu ve bazı yaşam alışkanlıkları da riski yükseltebilir. Bu yazıda cilt kanseri riskini artıran durumlar nelerdir anlatmaya çalıştık
Cilt Kanseri nedir?
Cilt kanserleri derideki hücrelerden köken alan deriye benzemeyen oluşumlar olarak ortaya genellikle renk değişimi veya iyileşmeyen yara şeklinde ortaya çıkan kitlelerdir. Cilt kanserlerinin en çok görülen tipleri Bazal hücreli kanser, Yassı hücreli kanser ve Malign Melanomdur.
Cilt kanseri riskini artıran başlıca durumlar
Güneşe uzun süre maruz kalmak (özellikle yanmak)
Güneş ışıkları içerdikleri zararlı ultraviyole ışınlar nedeniyle cilt üzerinde sürekli travmaya neden olarak hücesel boyutta değişimlere yol açarak kanseri tetikler.
Çocukluk/ergenlik döneminde sık güneş yanığı geçirmek,
Gün boyu güneşte kalmak,
Açık havada korumasız çalışmak
Bronzlaşmayı “korunma” gibi görerek bilinçsiz güneşlenmek
cilt kanseri riskini artırır.
Solaryum (bronzlaştırıcı) kullanımı
Solaryum cihazları da UV yayar. Düzenli kullanım, özellikle melanom dahil olmak üzere risk artışıyla ilişkilidir.
Açık ten, açık renk göz ve çil/sık ben (nevüs) varlığı
Melaninin (cildi koruyan pigment) daha az olması nedeniyle açık tenli kişilerde UV hasarı daha kolay oluşur.
Çok sayıda ben veya “atipik” ben
Düzensiz şekilli, çok renkli, büyüyen ya da kenarları belirsiz benler risk göstergesi olabilir. Özellikle "displastik ben" veya "aktinik keratoz" cilt kanserinin öncülü olabilir.
Ailede cilt kanseri öyküsü
Birinci derece akrabalarda (anne-baba-kardeş/çocuk) cilt kanseri görülmesi genetik yatkınlığı düşündürür ve daha sık takip gerekir.
Yaşın ilerlemesi
UV’ye bağlı hasar yıllar içinde birikir. Bu nedenle yaşla birlikte bazı cilt kanseri türleri daha sık görülür.
Bağışıklık sisteminin zayıflaması
Organ nakli sonrası kullanılan bağışıklık baskılayıcı ilaçlar, bazı kan hastalıkları veya kronik bağışıklık bozuklukları riski artırabilir.
Daha önce cilt kanseri geçirmiş olmak
Daha önce bir cilt kanseri geçiren kişilerde yeni odak gelişme riski daha yüksektir.
Kimyasal/iş maruziyeti ve bazı meslekler
Uzun süre UV veya belirli kimyasallara maruz kalan meslek gruplarında risk artabilir. Örneğin dış mekân işlerinde güneş maruziyeti yüksektir.
Geçirilmiş yanık travması
Yanık travması derinin yapısını oldukça bozan bir yaralanmadır. Yanık travmasına bağlı skar bölgelerinde yaşla birlikte cilt kanseri görülebilir.
Sigara ve dolaylı etkiler
Sigara bazı cilt kanseri türleriyle dolaylı ilişkilidir; ayrıca cildin onarım kapasitesini azaltabilir.
Cilt Kanserlerinin bütün tipleri için risk oluşturan durumlar
Genetik Hastalıklar
Kişinin kendi genetik yapısındaki sorunlar örneğin xeroderma pigmentosum gibi hastalıklar cilt kanserini riskini artırı. Aslında burda sorun cildin genetik açıdan güneş hasarına açık olmasıdır.
Nadir nedenler
Radyasyon, ciltte eski yaralanma bölgeleri bulunması, arsenik maruziyeti, vücutta 50 nin üzerinde ben bulunması, HPV virüsü farklı cilt kanseri türlerini tetikleyerek risk oluşturur.
Kendinizi nasıl korursunuz?
Güneş saatlerinde (genellikle 10:00–16:00) mümkünse gölgede kalın.
SPF 50+ ve geniş spektrum güneş kremi kullanın; 2-3 saatte bir yenileyin.
Şapka, güneş gözlüğü ve koruyucu kıyafet tercih edin.
Benleri düzenli kontrol edin; değişiklik varsa plastik cerrahi veya dermatolojiye başvurun.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Cilt kanseri herkeste olur mu?
Herkeste her zaman olmaz; ancak risk faktörleri (UV maruziyeti, genetik yatkınlık vb.) kişinin olasılığını artırır.
Güneş kremi kullanmak gerçekten işe yarar mı?
Evet. UV hasarını azaltarak riski düşürmeye yardımcı olur. Doğru SPF ve doğru yenileme önemlidir.
Bronzlaşmak cildi “korur” mu?
Hayır. Bronzlaşma UV hasarının bir göstergesidir. Koruyucu bir mekanizma gibi düşünülmemelidir.
Kaç benim varsa doktora gitmeliyim?
Sayısından çok benin görünümü daha önemlidir. Düzensiz şekil, renk değişimi, büyüme gibi bulgular doktor değerlendirmesi gerekir. Ancak 50 nin üzerinde ben varsa risk artabilir.
Benimde hafif kaşıntı ya da kabuklanma normal mi?
Bazı masum durumlar olabilir; ancak yeni başlayan, uzun süren veya değişen lezyonlar için kontrol önerilir.
Cilt kanserinin belirtileri nelerdir?
Uzun süre geçmeyen yara, hızla büyüyen leke/kitle, kanayan lezyon, farklı renk ve asimetri cilt kanserinde görülebilir.
Sonuç
Cilt kanseri riskini artıran durumlar çoğunlukla UV maruziyeti ve kişisel yatkınlık ile ilgilidir. Düzenli güneş koruması, ben takibi ve risk faktörleriniz varsa kontrollerinizi aksatmamanız önemlidir.
Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, kendinize özel bilgilendirmeler için mutlaka muayene olup uzman doktor görüşü almanız gerekir.
Op.Dr.Nurgül ALTUNTAŞ
Estetik ve Plastik Cerrahi
Kocaeli / İzmit
Yorumlar